Nedir.Org *
admin

Derleme Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Derleme Sözlük Anlamı

1. Derlemek işi, tedvin.
2. Sıfat. Seçilip toplanmış: Derleme sözler.
3. Bir ölçek oluşturacak sınarları seçmek üzere ölçüm boyutuna ilişkin çeşitli anlatımları seçerek dile getirme ya da toplama. Örneğin bir ülkenin kültürel varlığı ile bilgi birikimini oluşturan fikir ve sanat eserlerinin basılmış veya çoğaltılmış nüshaları ile ikili ya da çok taraflı anlaşmalar uyarınca yurt dışında basılan veya çoğaltılan fikir ve sanat eserlerinin etkin, sağlıklı ve eksiksiz bir biçimde toplanması, gelecek kuşaklara aktarılması, elverişli ortamlarda saklanması, korunması, düzenlenmesi ve toplumun bilgi ve yararına sunulmasıdır.

Derleme Nedir

Derleme merak edilen bir konuda gerçekleştirilmek istenen bir amaç doğrultusunda, var olan geçerli ve güvenilir bilgilerin toplanarak sistemli olarak düzenlenmesiyle çok yönlü bilgi birikimi sağlamak için bir ya da daha fazla kişi tarafından hazırlanan yazılı metindir. Yapılan derleme, başkalarının okuması için yayınlanabilir. Yayınlanma aşamasında yayımın yapılacağı yere göre özel kurallar gözetilerek hazırlanabilir, değerini takdir etmek için hakemler tarafından bu kurallara göre değerlendirilebilirler.

Derleme Nasıl Yapılır

Derleme Hazırlamada İzlenecek Adımlar

1. İlgilenilen konunun belirlenmesi

Bu süreç derlemeyi yapmak isteyenin ilgi alanı ve bilgi birikimi düzeyine göre değişir. Derleme bir ödev olarak hazırlanacaksa, bu durumda konu öğretmen tarafından belirlenebilir. Yöntemin öğrenilmesi için yapılacak derlemenin konusu, öğrenicinin ilgisi kadar rehberlik yapacak öğretim üyesinin ilgisi çerçevesinde belirlendiğinde çalışma kolaylaşır.

2. Derlemenin amacını belirleme

Derleme yapılacak konuyu her yönüyle incelemek çoğu zaman ulaşılamayan, neredeyse olanaksız bir amaçtır. Konuyu sınırlamak yapılacak işin etkinliğini artırır. Örneğin; “anne sütüyle beslenme”, yani emzirme konusunda bir derleme yapma yerine “belirli bir yerde (bir ülkede ya da dünyada) emzirme uygulamaları” ya da emzirme fizyolojisi” hakkında derleme yapmayı amaçlamak gibi. Bu aşama da, temel olarak yine derleme yapanın ilgisine ya da bilginin gerektiği duruma bağlıdır. Belirlenen amaç net olarak ifade edilip yazılaabilmelidir. Örneğin “ Türkiye’de anne sütü ile beslenme uygulamaları hakkında bilgi toplamak” gibi… Derlemede amaç netleştirilmeden önce neden böyle bir derleme yapıldığı, yani gerekçe, derlemeci için önemi belirtilerek tanıtılmalıdır.

3. Derlemenin başlığını belirleme

Başlık amacı tanıtıcı özellikte ancak, olabildiğince sade ve kısa olmalıdır. Örneğin; “Türkiye’de anne sütü ile bebek beslenmesi uygulamaları hakkında bilinmesi gerekenler” yerine “Türkiye’de anne sütü ile beslenme” gibi…

4. Derlemenin çerçevesini oluşturma

Amaç dikkate alınarak ne tür bilgilere gereksinim olduğunu düşünmek, kavramsal bir çerçeve oluşturmanın ilk adımıdır. Tam olarak ne merak ediliyor belirtilmelidir. Örneğin; “Türkiye’de emzirme uygulamalarının zaman içinde değişimi, şu andaki durumu; nerede, kimlerin, hangi bebekleri daha uzun süre emzirdikleri, emzirme sırasında başka besinlerlerle beslenme, emzirmenin nereden öğrenildiği, neden emzirme uygulanmadığı gibi pek çok konu ülkemizde anne sütüyle beslenme konusunda yapılacak bir derlemenin içeriğinde bulunabilir. Bilgi toplamaya başlamadan önce düşünmeye zaman ayırarak alt başlıklar halinde taslak bir kavramsal çerçeve oluşturulmalıdır. Bu çerçeve derlenecek bilgi için anahtar kelimelere dönüştürülür.

5. Konuyla ilgili bilgi toplama

Kitaplar, dergilerde yayınlanan bilimsel makaleler ve elektronik kaynaklar (CD ROM, i-journals), arşivler, istatistik yayınlar, raporlar, tezler, konferans metinleri bu amaçla yararlanılacak temel bilgi araçlarıdır. Bu aşamada toplanan bilginin geçerli, kanıtlanmış bilgi olması özellikle önemlidir. Doğa kaynak alınarak elde edilen ve yorumlanan tarafsız bilgiler geçerli bilimsel kaynaklardır. Son yıllarda bilginin elde edildiği kaynakların irdelenerek, kanıt düzeylerinin belirlenmesi tıpta “kanıta dayalı uygulamaların yaygınlaştırılması” amacıyla önemle üzerinde durulan yeni bir gelişmedir. Bu nedenle bilgi toplama aşamasında yararlanılan kaynaklar, daha sonra oluşabilecek tartışmalarda irdelenmeye olanak verecek şekilde, kesinlikle kaydedilmelidir.

6. Toplanan bilginin sistematik olarak biriktirilmesi

Okunan her kaynaktan elde edilen temel bilgiler küçük kartlara yazılarak anahtar kelimeler başlığı altında arşivlenmelidir. Bu işlem bilgisayar dosyalarına yapılan kayıtla da gerçekleştirilebilir.

7. Derlemeyi oluşturma

Hazırlanan taslak çerçeve içinde elde edilen bilgiler birbiriyle uyumlu hale getirilerek anlamlı şekilde yazma ve yazılanların anlamını düşünme aşamasıdır.

8. Derleme raporunu oluşturma

Derlemede Yapılırken Dikkat Edilecek Hususlar

Hazırlanan yazı, yazım kuralları doğrultusunda iki satır aralığı ile aşağıdaki bölümler halinde derlenir.
 
Başlık: Öz ve anlamlı olmalıdır.
Özet: En son yazılan bölümdür. Okurlara derlemenin tümünün okunmaya değer olup olmadığını gösterir. Genellikle metinin tümü ikiyüz kelimede özetlenir.
Giriş: Derlemenin neden yapıldığı, gerekçe ve amaç bu bölümde belirtilir.
Yöntem: Derlemenin ne zaman hangi temel kaynaklar kullanılarak, kim tarafından nasıl yapıldığına ilişkin bilgiler bulunur.
Bulgular / Elde edilen bilgiler: Toplanan bilgiler genelden özele doğru, kavramsal çerçeve doğrultusunda düzenlenerek başlıklar halinde, kaynakları belirtilerek yazılır.
Tartışma / Düşünceler, Yorumlar / Bilginin irdelenmesi: Var olan bilgi ayrıştırılarak analiz edilir. Yeni sentezler yapılarak kullanımında önemli yararları olacak içerik, bilinmeyenler ya da karşılaşılan sorunlar belirlenir. Karşıtlıklar sergilenir. Belirlenen sorunlara çözümler önerilebilir. Yeni araştırma soruları oluşturulur. Özetle, derlemeyi yapanın topladığı bilgiler sonucunda kazandığı bakış açısı ve geçerli çıkarımını paylaştığı yer, yazının bu son bölümüdür. Bu bölümde bilgilere dayanmayan tartışma ve yorum yapmaktan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Kaynaklar: Kullanılan tüm yazılı ve diğer kaynaklar, uyulması gereken özel kurallara göre düzenlenerek belirtilir.
Prof. Dr. Ayşen Bulut – Halk Sağlığı Uzmanı
Uz. Sosyolog Hacer Nalbant – İÜ Çocuk Sağlığı Enstitüsü ve İstanbul Tıp Fakültesi Öğretim Elemanları
[1] (Uniform Requirements for Manuscripts Submitted to Biomedical Journals, International Committee of Medical Journal Editors, January 1997 – Annals of Internal Medicine – Volume 126 – Number 1 ( Çeviri: Ayşen Bulut))
 
Kaynak: http://www.istanbul.edu.tr/

Derleme Resimleri

  • 1
    Derleme Nasıl Hazırlanır 2 yıl önce

    Derleme Nasıl Hazırlanır

Derleme Sunumları

Derleme Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Derleme Ek Bilgileri

  • 0
    1 yıl önce

    Derleme Nedir?
    Derlemek işi, tedvin


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin